رابطهٔ مالی جایگاه با شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی «دوطرفه» است: جایگاه از یک سو بابت کارمزد فروش طلبکار است و از سوی دیگر بابت مابهالتفاوتِ فروش با نرخ بالاتر از نرخِ مبنا بدهکار. تسویه یعنی خالصکردن این دو. در این مقاله سازوکار تسویه را با مثال میبینید.
فرض کنید در پایان یک دوره، ماندهٔ حسابها چنین باشد:
| حساب | ماهیت | مبلغ (ریال) |
|---|---|---|
| ۱۲۵۰ — دریافتنی از نفت (کارمزد) | طلب | ۲۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۲۲۰۰ — پرداختنی به نفت (مابهالتفاوت) | بدهی | ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| خالصِ طلبِ جایگاه از شرکت نفت | ۵۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
سند تسویه، دو حساب را در برابر هم میبندد و خالصِ ۵۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریالی را بهعنوان دریافتنی نگه میدارد (یا هنگام دریافت، به بانک منتقل میکند):
| شرح حساب | بدهکار (ریال) | بستانکار (ریال) |
|---|---|---|
| ۲۲۰۰ — پرداختنی به شرکت نفت | ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
| بانک (هنگام دریافتِ خالص) | ۵۵٬۰۰۰٬۰۰۰ | |
| ۱۲۵۰ — دریافتنی از شرکت نفت | ۲۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ |
اگر این دو را با هم قاطی کنید، نه گزارشِ درستی از کارمزدِ کسبشده دارید و نه از بدهیِ مابهالتفاوت. تفکیکِ ۱۲۵۰ و ۲۲۰۰ باعث میشود در هر لحظه بدانید «چقدر از نفت طلب دارید» و «چقدر بدهکارید»، و تسویهٔ دوره شفاف و قابلِ حسابرسی باشد.
دموی رایگان روی دادههای واقعی جایگاه شما — بدون تعهد.
