مجلهٔ سوخت و خودرو

بنزین معمولی، سوپر و عدد اکتان

سرِ پمپ بنزین همیشه این سؤال هست: «معمولی بزنم یا سوپر؟» پاسخ به یک عدد بستگی دارد: عدد اکتان. در این مقاله ساده توضیح می‌دهیم اکتان چیست، تفاوت بنزین معمولی و سوپر در چیست، و کدام خودرو به کدام بنزین نیاز دارد.

مجلهٔ آموزشی سامانهٔ مدیریت جایگاه سوخت · مرداد ۱۴۰۵

عدد اکتان چیست؟

عدد اکتان معیارِ مقاومت بنزین در برابر کوبش (ناک) است؛ یعنی مقاومت در برابر اشتعالِ زودهنگام و کنترل‌نشده. هرچه عدد اکتان بالاتر باشد، بنزین دیرتر و کنترل‌شده‌تر مشتعل می‌شود. توجه کنید: اکتانِ بالاتر لزوماً «بنزینِ بهتر» برای همهٔ خودروها نیست؛ فقط برای موتورهایی که به آن نیاز دارند مفید است.

تفاوت بنزین معمولی و سوپر

مقایسهٔ کلی (اعداد تقریبی)
نوع بنزینعدد اکتان تقریبیمناسب برای
معمولیحدود ۸۷ تا ۹۱اکثر خودروهای تنفس طبیعی با تراکم متعارف
سوپرحدود ۹۵ تا ۹۸موتورهای تراکم‌بالا و توربوشارژ
نوار مقیاس عدد اکتان: بنزین معمولی حدود ۸۷ تا ۹۱ و بنزین سوپر حدود ۹۵ تا ۹۸
نمودار ۱ — جایگاه بنزین معمولی و سوپر روی مقیاس عدد اکتان

کدام خودرو به کدام بنزین نیاز دارد؟

مبنا، توصیهٔ سازندهٔ خودرو است (در دفترچهٔ راهنما یا روی درِ باک نوشته می‌شود). قاعدهٔ کلی:

باور غلط: «سوپر همیشه بهتر است.» اگر خودرو به اکتان بالا نیاز نداشته باشد، ریختن سوپر نه قدرت را زیاد می‌کند نه مصرف را کم؛ فقط هزینهٔ بیشتری می‌پردازید. برعکس، اگر موتور به اکتان بالا نیاز دارد و بنزین کم‌اکتان بزنید، کوبش می‌تواند به موتور آسیب بزند.
دیاگرام مقایسهٔ احتراق سالم با شعلهٔ منظم و کوبش با انفجارهای خودبه‌خودی که به پیستون آسیب می‌زند
نمودار ۲ — احتراق سالم در برابر کوبش (ناک) و آسیب آن به موتور

ارتباط با نوع موتور و سوخت

انتخاب بنزین بخشی از یک تصویر بزرگ‌تر است: نوع موتور تعیین می‌کند خودرو چه سوختی (بنزین معمولی/سوپر، گازوئیل یا CNG) بخواهد. برای درک بهتر، مقالهٔ انواع موتورهای بنزینی و گازوئیلی را ببینید.

برای جایگاه‌داران

جایگاه سوخت دارید؟

نرم‌افزار یکپارچهٔ مدیریت و حسابداری خودکار جایگاه — دموی رایگان.

درخواست دموی رایگان