«تراکم موتور» در گفتار روزمره به دو مفهوم متفاوت اشاره دارد: یکی نسبت تراکم که یک پارامتر طراحیِ ثابت است، و دیگری فشار کمپرس سیلندر که به سلامت موتور مربوط میشود. در این مقاله هر دو را ساده توضیح میدهیم و میبینیم تراکم چه ربطی به انتخاب سوخت دارد.
نسبت تراکم یعنی نسبتِ حجم سیلندر وقتی پیستون در پایینترین نقطه است به حجمِ آن وقتی پیستون در بالاترین نقطه است. مثلاً نسبت تراکم «۱۰ به ۱» یعنی مخلوط هوا و سوخت به یکدهمِ حجم اولیه فشرده میشود. هرچه این نسبت بالاتر باشد:
| نوع موتور | نسبت تراکم تقریبی |
|---|---|
| بنزینی تنفس طبیعی | حدود ۹ تا ۱۱ |
| بنزینی توربوشارژ | حدود ۸ تا ۱۰ |
| دیزلی (گازوئیلی) | حدود ۱۵ تا ۲۲ |
به همین دلیل موتور دیزلی که تراکم بسیار بالایی دارد، اصلاً به شمع نیاز ندارد و سوخت با گرمای ناشی از تراکم خودبهخود مشتعل میشود (نگاه کنید به انواع موتورهای بنزینی و گازوئیلی).
معنای دوم تراکم، فشار واقعیِ ایجادشده در سیلندر هنگام کار موتور است که با «تست کمپرس» اندازهگیری میشود. افت این فشار نشانهٔ فرسودگی است و علتهای رایج آن:
افت کمپرس باعث کاهش قدرت، مصرف بیشتر سوخت و روغنسوزی میشود. اگر خودرو کمجان شده یا دود میزند، تست کمپرس یکی از اولین بررسیهاست.
نرمافزار یکپارچهٔ مدیریت و حسابداری خودکار جایگاه — دموی رایگان.
